ქართული
საქართველოს ტრადიციული მცენარეული მედიცინა, კავკასიის ბიომრავალფეროვნებით გამდიდრებული და ხელნაწერებსა და ხალხურ პრაქტიკაში დოკუმენტირებული.
ყურადღება
ხალხური გამოყენება
ქართული ტრადიციის მცენარეები
Aesculus hippocastanum
ცხენისწაბლი / ცხენისწაბლა (tskhenistsabli)
კლინიკურისაფრთხე
Allium sativum
ნიორი (niori)
კლინიკურისიფრთხილე
Artemisia absinthium
აბზინდა / აფსინთი
კლინიკურისაფრთხე
Berberis vulgaris
კოწახური (k'otsakhuri)
კლინიკურისაფრთხე
Calendula officinalis
გულყვითელა (gulq'vitela); კალენდულა
კლინიკურისიფრთხილე
Cornus mas
შინდი (shindi)
კლინიკურისიფრთხილე
Crataegus
კუნელი (k'uneli); შავი/წითელი კუნელი; ცირცელი
კლინიკურისიფრთხილე
Glycyrrhiza glabra
ძირტკბილა
კლინიკურისაფრთხე
Hippophae rhamnoides
ქაცვი
კლინიკური
Hypericum perforatum
კრაზანა (krazana)
კლინიკურისაფრთხე
Juglans regia
ნიგოზი
კლინიკურისიფრთხილე
Linum usitatissimum
სელი (seli); seed = სელის თესლი
კლინიკურისიფრთხილე
Mentha piperita
პიტნა / ბაღის (შინაური) პიტნა
კლინიკურისაფრთხე
Morus nigra
თუთა (tuta); ბადაგი (badagi — boiled mulberry syrup)
კლინიკური
Portulaca oleracea
დანდური (danduri)
კლინიკურისიფრთხილე
Prunus avium
ბალი
კლინიკურისიფრთხილე
Punica granatum
ბროწეული
კლინიკურისაფრთხე
Rosa canina
ასკილი
კლინიკურისიფრთხილე
Salvia officinalis
სალბი (salbi); шалфей (shalfey)
კლინიკურისაფრთხე
Sambucus nigra
ანწლი / ბნაგვი (type names)
კლინიკურისაფრთხე
Senna alexandrina
სინამაქი / ფუთფუთა ხე
კლინიკურისაფრთხე
Symphytum officinale
ლერწამა (სიმინდურა)
კლინიკურისაფრთხე
Urtica dioica
ჭინჭარი (ch'inch'ari)
კლინიკურისიფრთხილე
Vaccinium myrtillus
შავი მოცვი (shavi motsvi); წითელი მოცვი
კლინიკურისიფრთხილე
Valeriana officinalis
ვალერიანი (valeriani); ფესვი (root)
კლინიკურისიფრთხილე
Zingiber officinale
ყვითელი კოვა / ჭანჯაბილი / ზანჯაბილი / კოჭა
კლინიკურისიფრთხილე
Achillea millefolium
ფარსმანდუკი (parsmanduki)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Alchemilla
მანანა (სუროვანდა)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Allium ursinum
ღანძილი (ghandzili)
პრეკლინიკურისაფრთხე
Allium victorialis
ღანძილი (ghandzili) wild-Allium greens complex
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Althaea officinalis
ტუხტი
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Amaranthus retroflexus
ჯიჯლაყა/ღორის (local greens names)
პრეკლინიკური
Arctium lappa
ღოლო
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Artemisia dracunculus
ტარხუნა (t'arkhuna)
პრეკლინიკურისიფრთხილეAsparagus officinalis
სატაცური
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Bistorta officinalis
სამკურნალო გველისპირა
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Bunias orientalis
აღმოსავლური ბუნიასი
პრეკლინიკური
Capsella bursa-pastoris
მწყემსის პარკა
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Carum carvi
ძირა (dzira — caraway/cumin-type seeds)
პრეკლინიკურისაფრთხე
Castanea sativa
წაბლი (tsabli)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Chenopodium album
ნაცარქათამა (natsarkatama — 'ash-hen')
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Cichorium intybus
ვარდკაჭაჭა (vardk'ach'ach'a)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Coriandrum sativum
ქინძი
პრეკლინიკურისაფრთხე
Ficus carica
ლეღვი (leghvi)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Fragaria vesca
მარწყვი (martsqvi)
პრეკლინიკური
Humulus lupulus
სვია (svia); გირჩები (strobiles)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Inula helenium
მთის ომანი
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Juniperus communis
ღვია (ghvia); ნაყოფი (berry)
პრეკლინიკურისაფრთხე
Leonurus cardiaca
შავბალახა (shavbalakha)
პრეკლინიკურისაფრთხე
Malva sylvestris
ბალბა (balba)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Matricaria chamomilla
გვირილა (gvirila)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Mentha longifolia
პიტნა (p'it'na — mint); ომბალო (ombalo, pennyroyal-type)
პრეკლინიკურისაფრთხე
Plantago major
მრავალძარღვა (mravaldzargva — 'many-veined')
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Primula veris
ფურისულა/ნუში; ჯიჯლაყა (young primrose greens names)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Prunus spinosa
კვრინჩხი/ღოღნოშო (type local names)
პრეკლინიკური
Rubus
მაყვალი (maq'vali)
პრეკლინიკური
Rumex acetosa
მჟაუნა (mzhauna — sour-dock)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Taraxacum officinale
ბაბუაწვერა (babuatsvera)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Thymus serpyllum
ბაია/თავშავა; ჯიქა (jika, savory/thyme-type herbs)
პრეკლინიკურისიფრთხილე
Tilia cordata
ცაცხვი (tsatskhvi)
პრეკლინიკური
Daucus carota
სტაფილო (stapilo)
ტრადიციული (სისტემატიზებული)სიფრთხილე
Equisetum arvense
შვიტა / მინდვრის შვიტა (shvit'a)
ტრადიციული (სისტემატიზებული)სიფრთხილე
Mentha pulegium
გარეული (ტყის) პიტნა / ვირის პიტნა / ომბალო
ტრადიციული (სისტემატიზებული)საფრთხე
Tussilago farfara
ვირისტერფა (virist'erpa)
ტრადიციული (სისტემატიზებული)საფრთხე
Viburnum opulus
ძახველი (dzakhveli)
ტრადიციული (სისტემატიზებული)საფრთხეplant-282
ღვალო (ghvalo)
ხალხურისიფრთხილეplant-284
შრეშის ბალახი (shreshis balakhi)
ხალხურისიფრთხილე
Allium cepa
ხახვი (khakhvi); წითელი ხახვი
ხალხური
Betula
არყის ხე (arq'is khe)
ხალხური
Chelidonium majus
ქრისტესისხლა (krist'esiskhla)
ხალხურისაფრთხე
Citrus
ფორთოხალი (portokhali); peel = ფორთოხლის კანი
ხალხური
Corylus avellana
თხილი (tkhili)
ხალხური
Cucurbita
გოგრა (gogra); გოგრის თესლი (seed)
ხალხური
Euphorbia
რძიანა (rdziana, 'milky one')
ხალხურისაფრთხე
Hordeum vulgare
ქერი / ქერის კური / ქრთილი
ხალხურისიფრთხილე
Iris
ნარგიზი (nargizi); კოთხონჯი (k'otkhonji)
ხალხურისიფრთხილე
Laurus nobilis
დაფნა; დაფნის ფოთოლი (dapnis potoli)
ხალხურისიფრთხილე
Mentha
პიტნა / სამკურნალო პიტნა; გარეული პიტნა
ხალხურისიფრთხილე
Mespilus germanica
ზღმარტლი (zghmartli)
ხალხური
Plantago
მრავალძარღვა (mravaldzargva)
ხალხურისიფრთხილე
Prunus cerasifera
ტყემალი
ხალხურისიფრთხილე
Pyrus caucasica
მსხალი / პანტა (mskhali / panta — wild pear); ვაშლი / მაჟალო (vashli / mazhalo — wild/sour apple)
ხალხური
Quercus
მუხა (mukha)
ხალხური
Rheum
რევანდი (revandi)
ხალხურისიფრთხილე
Rosa
ვარდი
ხალხურიRubia iberica
ენდრო (endro)
ხალხურისიფრთხილე
Salix babylonica
ძეწნი / ძეწნა (dzetsni); ტირიფი (tirifi)
ხალხური
Tanacetum vulgare
ასფურცელა (asp'urtsela); пижма (pizhma)
ხალხურისაფრთხე
Tilia
ცაცხვი (tsatskhvi); ცაცხვის ყვავილი; ცაცხვის კვირტები
ხალხური
Trachystemon orientalis
აღმოსავლური ტრახისტემონი
ხალხურისიფრთხილე
Tragopogon pratensis
მდელოს ვაცწვერა
ხალხურისიფრთხილე
Viola
ია (ia)
ხალხური
Xanthium spinosum
ნარეკალა (narek'ala)
ხალხურისაფრთხე
Allium porrum
პრასა / პრასი
ისტორიული
Buxus colchica
ბზა / შიმშირი
ისტორიულისაფრთხე
Cydonia oblonga
ბია / კომში
ისტორიულისიფრთხილე
Ferula galbaniflua
ქალბანა / საქბინაჯი
ისტორიულისაფრთხე
Prunus dulcis
ნუში
ისტორიულისაფრთხე
Raphanus sativus
ბოლოკი
ისტორიული
Salix
ტირიფი / წნორი / ნერგი
ისტორიულისიფრთხილე
Viola odorata
ია
ისტორიულისიფრთხილე