შინდი (shindi)
Cornus mas
სხვა სახელები: Cornelian cherry, შინდი (shindi)
საჭმელი მცენარეფოტოს ავტორი: B.navez (Wikimedia Commons)
უსაფრთხოების ინფორმაცია
უსაფრთხოების ინფორმაცია
ტოქსიკურობა: მომწიფებული ნაყოფისთვის ცნობილი არ არის; მოუმწიფებელი ნაყოფი ძალიან მწკლარტეა. ნუ ჩააწვეთებთ მცენარის წვენს თვალში (გაღიზიანების/ინფექციის რისკი — უსაფრთხოების ფილტრი). | მომწიფებული ნაყოფისთვის საკვები რაოდენობით ცნობილი არ არის. მოუმწიფებელი ნაყოფი ძლიერ მწკლარტეა და შეუძლია კუჭ-ნაწლავის აშლილობა გამოიწვიოს.
უკუჩვენებები: საკვები რაოდენობით კარგად დადგენილი არცერთი. | კარგად დადგენილი სამკურნალო უკუჩვენებები არ არის; კონცენტრირებული ექსტრაქტები ორსულობისთვის შესწავლილი არ არის. დიაბეტიანებმა, რომლებიც დიდ სამკურნალო რაოდენობას იღებენ, უნდა იაკონტროლონ (პრეკლინიკური ჰიპოგლიკემიური სიგნალები).
ურთიერთქმედებები: პრეკლინიკური ჰიპოგლიკემიური სიგნალები -> თეორიული დანამატური ეფექტი ანტიდიაბეტურ საშუალებებთან. (უსაფრთხოების ფილტრი.) | კარგად დოკუმენტირებული არცერთი; პრეკლინიკური ჰიპოგლიკემიური/ჰიპოლიპიდემიური სიგნალები მიანიშნებს თეორიულ დანამატურ ეფექტს ანტიდიაბეტურ და ლიპიდდამქვეითებელ წამლებთან — გააკონტროლეთ.
ორსულობა და ძუძუთი კვება: არ აღნიშნულა. | კონცენტრირებული ექსტრაქტები ორსულობისთვის შესწავლილი არ არის; საკვები ნაყოფი უსაფრთხოა.
მტკიცებულების დონე
დადასტურებულია ადამიანებზე კლინიკური კვლევებით.
მომზადება
eaten fresh · ნაყოფი
გამოყენებული ნაწილი: fruit
ტრადიციული გამოყენება: ბრონქული ასთმა, გულის არეში ტკივილი (ჭამის წინ)(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
leaf juice · ფოთოლი
გამოყენებული ნაწილი: leaf
ტრადიციული გამოყენება: თვალის ცრემლდენა (თვალში ჩაწვეთება - არ გააკეთოთ)(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
leaf decoction · ფოთოლი
გამოყენებული ნაწილი: leaf
ტრადიციული გამოყენება: ყურის შუილი(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
ნედლად საჭმელი · ripe fruit
გამოყენებული ნაწილი: ripe fruit
ტრადიციული გამოყენება: ნედლად ჭამა(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
მოხარშული · ნაყოფი
გამოყენებული ნაწილი: fruit
ტრადიციული გამოყენება: მურაბა, ლავაშანა/ხილის ფურცელი, ტყლაპი, საწებლები (ტყემლის ტიპის), დასამჟავებელი საშუალება(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
decoction/infusion · fruit/leaves
გამოყენებული ნაწილი: fruit/leaves
ტრადიციული გამოყენება: ხალხური შემკვრელი/დიარეის საწინააღმდეგო, კუჭის ჩივილები, ცხელება, ტონიკი(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
ექსტრაქტი · ნაყოფი
გამოყენებული ნაწილი: fruit
ტრადიციული გამოყენება: გლიკემიური და ლიპიდური მაჩვენებლები (მცირე RCT-ები)
დაკავშირებული მდგომარეობები
ვარგისიანობა საჭმელად
საჭმელი ნაწილები: მომწიფებული ნაყოფი ნედლი/მოხარშული (მურაბა, ტყლაპი, სოუსები); ერთადერთი კურკა გადაყრილი. | მომწიფებული ნაყოფი ნედლი ან მოხარშული; ერთადერთი მაგარი კურკა გადაყრილი
ტოქსიკური მსგავსი მცენარის გაფრთხილება
შეაგროვეთ მხოლოდ დადასტურებული Cornus mas (მოპირდაპირე ფოთლები, ადრეული ყვითელი ყვავილები, წაგრძელებული წითელი ერთკურკიანი ნაყოფი); ავარიდოთ უცნობ წითელ გზისპირა კენკრებს. | მომწიფებული წითელი ნაყოფი ზედაპირულად შეიძლება ჰგავდეს სხვა პატარა წითელ კენკრებს; შეაგროვეთ მხოლოდ დადასტურებული Cornus mas-დან (მოპირდაპირე ფოთლები, ადრე გაზაფხულზე ფოთლის გაშლამდე ყვითელი ყვავილები, წაგრძელებული წითელი ერთკურკიანი ნაყოფი); ავარიდოთ უცნობ წითელ გზისპირა კენკრებს.
კვებითი ინფორმაცია
ძალიან მაღალი vitamin C; ანტოციანები, რკინა, ვაშლის მჟავა, პექტინი. | ძალიან მაღალი vitamin C; მდიდარია ანტოციანებითა და სხვა პოლიფენოლებით; მნიშვნელოვანი რკინა და ორგანული მჟავები (ვაშლის მჟავა); კარგი პექტინი. კავკასიის ერთ-ერთი ყველაზე vitamin-C-მდიდარი ველური ნაყოფი.
სამკურნალო ტრადიციები
წყაროები (5)
- Keti 2018, "მედეადან დღემდე" (folk)
- Bussmann et al., A comparative ethnobotany ... Republic of Georgia, J Ethnobiol Ethnomed 2016;12:43
- Bussmann et al., Unity in diversity — food plants of Sakartvelo, 2021
- Dinda et al., Cornus mas L. (cornelian cherry), J Ethnopharmacol 2016;193:670-690 (PMID 27705748)
- Demir & Kalyoncu, Some nutritional, pomological and physical properties of cornelian cherry, J Food Eng 2003;60:335-341