მრავალძარღვა (mravaldzargva)
Plantago(?)
სხვა სახელები: Ribwort plantain, მრავალძარღვა (mravaldzargva, 'many-veined'), Plantain
საჭმელი მცენარეფოტოს ავტორი: Iorsh at English Wikipedia
უსაფრთხოების ინფორმაცია
უსაფრთხოების ინფორმაცია
ტოქსიკურობა: დაბალი. | დაბალი (ზოგადი ცოდნა). ზოგადად კარგად ითმენს ადგილობრივად.
უკუჩვენებები: კარგად დადგენილი არ არის; თესლი (ლორწოვანი, psyllium-მაგვარი) საჭიროებს საკმარის სითხეს. | (ზოგადი ცოდნა) იშვიათი ალერგია.
ურთიერთქმედებები: ლორწომ/ბოჭკომ შესაძლოა შეანელოს ერთად მიღებული პერორალური წამლების შეწოვა — გაანაწილეთ მიღება. (უსაფრთხოების ფილტრი.) | კარგად დადგენილი არ არის.
ორსულობა და ძუძუთი კვება: აღნიშნული არ არის.
მტკიცებულების დონე
აღნიშნულია ხალხური მედიცინის წყაროებში; კლინიკურად დაუდასტურებელი. ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.
მომზადება
decoction/infusion · ფოთოლი
გამოყენებული ნაწილი: leaf
ტრადიციული გამოყენება: კუჭ-ნაწლავის ნარევები(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
baked into rusks · ფოთოლი
გამოყენებული ნაწილი: leaf
ტრადიციული გამოყენება: ბავშვთა ანემია(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
warm topical application · ფოთლები
გამოყენებული ნაწილი: leaves
ტრადიციული გამოყენება: მოხარშული და თბილად დადებული ანთებულ თითზე საჩერელის (panaritium/whitlow) წინააღმდეგ; ასევე მთავარი ინგრედიენტი (ღვინის ძმართან ერთად) ამავე დაავადების რთულ საიდუმლო მალამოში(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
სავარაუდო მექანიზმი: Plantain leaf is a widely documented traditional wound/skin herb (mucilage, aucubin) — general knowledge
seeds · თესლი
გამოყენებული ნაწილი: seed
ტრადიციული გამოყენება: დიარეა/სისხლდენა(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
სავარაუდო მექანიზმი: mucilage (psyllium-like)
დოზის შენიშვნა (მხოლოდ აღწერითი): 4-5 g
fresh juice · ფოთოლი
გამოყენებული ნაწილი: leaf
ტრადიციული გამოყენება: ხველა/ნახველის გამომყოფი, გასტრიტი, ღრძილების დაავადება, ჭრილობები, სისხლდენა(ხალხური და ისტორიული წყაროები კლინიკური კვლევებით დადასტურებული არ არის.)
დოზის შენიშვნა (მხოლოდ აღწერითი): ახალი მცენარე მოხარშული ჭაჭის არაყში, ცარიელ კუჭზე
დაკავშირებული მდგომარეობები
ვარგისიანობა საჭმელად
საჭმელი ნაწილები: ახალგაზრდა ფოთლები საჭმელად ვარგისია (მოხარშული, გარკვეულწილად ბოჭკოვანი); თესლი psyllium-ტიპის ბოჭკოა. | ახალგაზრდა Plantago-ს ფოთლები საჭმელად ვარგისია მოხარშული (ზოგადი ცოდნა).
ტოქსიკური მსგავსი მცენარის გაფრთხილება
ფესვის ვარდულის სახით მზრალა გამორჩეულია (პარალელური ძარღვები, უფოთლო ყვავილოვანი ღერო), მაგრამ გამოუცდელმა შემგროვებლებმა უნდა მოერიდონ მათ აღრევას უცხო ვარდულა სარეველებთან; დაადასტურეთ პარალელური ძარღვები და ღარიანი ღერო. | ფესვის-ვარდულის ველური მწვანილები შეიძლება აგერიოთ ტოქსიკურ მცენარეებთან, როგორიცაა ციანწითელას (Digitalis) ვარდულები და კავკასიური ჯიქა (Conium/Heracleum); არასოდეს მოაგროვოთ ველური მწვანილი ზუსტი იდენტიფიკაციის გარეშე.
კვებითი ინფორმაცია
ფოთოლი იძლევა C, A, K ვიტამინსა და მინერალებს; თესლი ხსნადი ბოჭკოა. | ფოთლები იძლევა ბოჭკოს, A/C ვიტამინს, მინერალებს (ზოგადი).
სამკურნალო ტრადიციები
წყაროები (2)
- Keti 2018, "მედეადან დღემდე" (folk)
- Nebieridze, Masalebi 2020, N1